رابطه هدف و مبانی تعلیم و تربیت

Question

هدف و مبانی تعلیم و تربیت چه رابطه ای با یک دیگر دارند آن را بیان کنید؟

Answer 1

در تعلیم و تربیت دو مفهوم هدف و مبانی از هم، جدایی ناپذیرند؛ از این رو ابتدا به معانی این دو واژه نگاهی می افکنیم:

هدف در لغت به معنای نشانة تیر و هر چیز بلند است؛ اما هدف در تعلیم و تربیت، به معنای وضع نهایی و مطلوبی است که به طور آگاهانه، سودمند تشخیص داده شده است و برای تحقق آن، فعالیت های مناسب تربیتی انجام می گیرد. یکی از مسائل مهم در برنامه های تربیتی تعیین اهداف است. دانشمندان مسلمان برای تعلیم و تربیت اهداف گوناگونی ذکر کرده اند که اغلب در آرمان هایی مانند رسیدن به کمال، هدایت به سوی سعادت، آزادی و رستگاری، عدالت خواهی، رسیدن به قرب الهی و ... مشترک هستند. یکی از صاحب نظران، (ص)اصلاح رابطه ه(ص) را هدف کلی نامیده و آن را در پنج بعد مطرح کرده است: اصلاح رابطة انسان با خدا، اصلاح رابطة انسان با خود، اصلاح رابطه انسان با جامعه، اصلاح رابطة انسان با طبیعت و اصلاح رابطة انسان با تاریخ.

از آنجا که انسان موضوع تربیت است، توجه به نیازهای او همواره منبعی مهم ـ یا تنها منبع ـ برای انتخاب اهداف تربیتی است؛ منابعی که در شناخت این نیازها مؤثرند، سه دسته می باشند: علم، فلسفه و دین. هر یک از این سه منبع، مبنایی برای گزینش اهداف تربیتی انسان می تواند باشد و استحکام بنیان های تربیتی تنها در صورتی حاصل می شود که از هر سه مبنا برای رفع نیازها و ارائه اهداف، استفاده گردد.

Answer 2

اهداف و وظایف تعلیم و تربیت

در تعلیم و تربیت اهداف و وظایف زیر دنبال می شود

1- تعدیل احساسات خام و غرایز حیوانی و تصحیح اندیشه های غلط حاكم بر ذهن انسان.

2- تلقین و قابل پذیرش ساختن واقعیات و آرمان ها و ارزش های عالی انسانی به انسان مورد تربیت.

در ابتدا باید اولین هدف تأمین شود تا سپس هدف دوم تحقق پذیرد، زیرا تا احساسات خام و تموجات وابسته به غرایز حیوانی تعدیل نشود و خطاهای ذهن انسان اصلاح نشود، آرمان ها و ارزش های عالی مورد پذیرش انسان قرار نخواهد گرفت.