با سلام
در دیدگاه فیلسوف و دانشمند، ابوحامد محمد غزالی، ویژگی های کلی بودن، عینیت، قابلیت تعمیم، تناظر با هدف که منشا کنش و واکنش مربی و متربی است و کاربردی بودن آن رعایت شده که به برخی اشاره میکنیم:
اصل کرامت ذاتی انسان: این اصل غزالی را واداشته که گوهر کودک را پاک و نفیس بداند و میتوان زیرساختی ترین اصل آموزش و پرورش اسلامی دانست.
اصل فعالیت: فراگیر باید درگیر باشد و از انفعال در بیاید. تا انباشته های ذهنی به فعلیت و پویایی برسند.
اصل ملازمت: همیشه به یاد خدا بودن در تعلیم و تربیت باعث میشود فرد خود را پیوسته در معرض آموزش قرار دهد.
اصل مخالفت: چیزی که باعث دوری از یاد خدا میشود باید ازش دوری کرد که کاربرد در در تعلیم و تربیت دوری از عوامل بازدارنده در راه آموزش و یادگیری است.
اصل موافقت: چهار نوع خلق که یکی از خوب و بد خبر ندارد و باید به راه درست هدایتش کرد، کسی که کار بد میکند اما عادت نکرده و باید راه را نشانش داد، کسی که کار بد میکند و عادت کرده اما نمیداند که ناشایست است کار او دشوار است و کسی که میداند کار بد میکند و عادت هم دارد و فکر میکند که علاج ناپذیره مگر اینکه سعادت آسمانی برسد.
اصل تفرد: به خصوصیات فردی باید توجه شود.
اصل تدریج: تکوین هستی و آفرینش انسان بر اساس اصل تدریج است، یعنی همه سعادت ها اعمال خیر است به تکلف و ثمره آن صفت خیر در دل است.
اصل پیرایش محیط: کودک پاک فطرت است اما محیط الودگی دارد و باید برای کودو پاک بشود.
یکی از روش های تربیتی دفع افسد به فاسد است که طبق اصل تدریج است، زمانی که متربی نمیخواهد یکباره به ویژگی های شناختی و عاطفی و.. بپردازد، او را وادار میکنیم که به صورت مرحله ای از آسان به سخت به جایگزینی وضع مطلوب با وضع کنونی خود بپردازد تا به وضع مطلوب برسد.
بر فرض مثال، دانش آموزی که تا دیر وقت بیدار میماند و مثلا ساعت ۲ شب میخوابد و هنگام درس خواندن در مدرسه احساس خواب آلودگی میکند، باید ساعت خواب او را به تدریج به وضع مطلوب برسانیم تا عادت کند و از مثلا ساعت ۲ شب به ساعت ۱۱ شب برسد.
منبع:
https://journals.rihu.ac.ir/article_72.html?lang=en
